Op 27 januari 2026 stemde de Tweede Kamer in met een amendement waar veel ondernemers al jaren op wachtten. Ondernemingen, stichtingen en verenigingen krijgen voortaan wettelijk recht op een zakelijke basisbetaalrekening. Banken mogen voortaan alleen weigeren op basis van strikte wettelijke gronden. Goed nieuws, maar ook een erkenning van een probleem dat al te lang heeft kunnen voortduren.
Want dat het ook anders kan, bewees de markt al voordat de wet er was. Open bijvoorbeeld een zakelijke rekening bij GoDutch en je hebt binnen drie uur een werkend IBAN, iets wat bij traditionele banken soms maanden duurde. En een rekening openen op naam van VvE, wat bij grootbanken lange tijd een bijna onmogelijke opgave leek, is bij nieuwere aanbieders inmiddels een kwestie van minuten. Toch was dat jarenlang niet vanzelfsprekend. En voor velen is het dat nog steeds niet.
Een bankrekening openen was voor velen alles behalve vanzelfsprekend
Banken zijn de afgelopen jaren steeds scherper gaan screenen wie ze als klant accepteren. De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme verplicht hen tot uitgebreid cliëntenonderzoek. In principe begrijpelijk, maar in de praktijk pakte dat voor veel bonafide organisaties slecht uit.
Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank bleek dat banken in 2021 zo’n 15.000 potentiële zakelijke klanten weigerden. Opvallend detail: slechts 18 procent van die weigeringen was terug te voeren op concrete antiwitwaswetgeving. Voor de overige 82 procent bleef de reden onduidelijk. Banken classificeerden klanten als te risicovol, zonder daarvoor een verplichte toelichting te geven.
Starters betaalden de prijs voor bureaucratische voorzichtigheid
Voor startups lag de drempel extra hoog. Geen bewezen trackrecord, geen jarenlange klantrelatie en een bedrijfsplan dat bij de compliance-afdeling vragen opriep. Het gevolg: weken wachten op een IBAN, terwijl de eerste klanten al stonden te bellen.
Soms liep de vertraging op tot maanden. Terwijl de ondernemer bezig was met zijn product, zijn team of zijn eerste opdrachten, bleef de administratieve basis achter. Geld ontvangen kon niet, facturen betalen al helemaal niet. Een gemiste start die bij sommige starters direct gevolgen had voor hun eerste inkomsten.
VvE’s liepen vast in een systeem dat niet op hen was ingericht
Voor Verenigingen van Eigenaren speelde een ander maar even hardnekkig probleem. VvE’s hebben geen UBO, geen enkeling die als uiteindelijk belanghebbende kan worden aangemerkt. Dat wringt met de standaardprocedures van grootbanken, die doorgaans zijn ingericht op duidelijke eigendomsstructuren.
Bij Vereniging Eigen Huis kwamen in korte tijd bijna 450 meldingen binnen van VvE’s die vastliepen bij een rekeningaanvraag. Bijna de helft stuitte op grote obstakels, een derde werd gewoonweg geweigerd. Tegelijkertijd zijn VvE’s wettelijk verplicht een reservefonds aan te houden voor groot onderhoud. Zonder rekening geen reservefonds, en zonder reservefonds geen toekomstbestendig gebouw.
Iedere bestuurswissel maakte het er niet eenvoudiger op. Nieuwe penningmeester? Dan opnieuw het traject, met stapels papierwerk en wekenlange vertraging als resultaat.
De echte kosten gaan verder dan bankkosten alleen
De financiële schade was meetbaar, maar de verborgen kosten waren minstens zo groot. Voor een starter die wacht op zijn IBAN is elke dag vertraging een dag zonder inkomsten. Voor een VvE die geen rekening kan openen loopt het reservefonds vertraging op, met risico’s voor het gebouw op de langere termijn.
Daar komt de tijdsinvestering bovenop. Bestuurders van VvE’s zijn vrijwilligers. Elke extra stap in het bankproces kost hen avonden en weekenden. Ondernemers die net gestart zijn, hebben die uren evenmin over.
Wat het amendement verandert en wat het nog niet oplost
Het amendement-Flach, ingediend door SGP, D66 en JA21, legt het principe van “ja, tenzij” wettelijk vast. Banken mogen voortaan alleen weigeren op basis van een wettelijke grondslag. Aanvragers krijgen bovendien recht op een beslissing binnen tien werkdagen.
Dat is een stap vooruit. Maar de wet is aangenomen, nog niet van kracht. Het wetgevingstraject loopt nog, en banken houden hun bestaande controleverplichtingen. Wie vandaag een rekening nodig heeft, kan daar niet op wachten.
Hoe de markt het gat al begon te vullen voordat de wet er was
Terwijl het politieke debat op gang kwam, loste de markt het voor een deel al op. Fintech-aanbieders stapten in het gat dat traditionele banken hadden laten vallen. Volledig digitale onboarding, snellere verificatieprocessen en een lagere instapdrempel maakten het voor veel organisaties al mogelijk om snel aan de slag te gaan.
Voor starters en VvE’s biedt dat concrete voordelen. Geen langdurige procedures, geen bezoeken aan een bankkantoor en geen papieren formulieren. Juist voor organisaties die snel willen schakelen of relatief weinig transacties hebben, werkt een lichtere aanpak beter.
Wat ondernemers en bestuurders nu al kunnen doen
De nieuwe wet biedt perspectief voor de toekomst, maar in de tussentijd zijn er al werkende alternatieven. Of je nu een startup runt of penningmeester bent van een VvE, een paar aandachtspunten helpen je op weg als je vandaag een zakelijke rekening nodig hebt.
- Kijk verder dan de grootbanken: ING, Rabobank en ABN AMRO zijn niet de enige opties. Fintech-aanbieders accepteren meer rechtsvormen, doorgaans sneller en met minder papierwerk. Voor VvE’s en starters zijn er inmiddels partijen die specifiek op deze groepen zijn ingericht.
- Zorg dat je documentatie op orde is: een KvK-uittreksel, identiteitsbewijzen van alle bevoegde bestuursleden en de statuten van de organisatie: heb die bij de hand voordat je een aanvraag doet. Voorbereiding scheelt tijd en voorkomt dat een aanvraag terugkomt vanwege ontbrekende stukken.
- Check welke rechtsvormen worden geaccepteerd: niet iedere aanbieder werkt met VvE’s, stichtingen of vroegefase-startups. Een snelle check vooraf bespaart teleurstelling achteraf.
- Let op transactiekosten, niet alleen de maandprijs: voor VvE’s met weinig mutaties per maand of starters die nog in de beginfase zitten, tellen transactiekosten harder dan een abonnementsbedrag. Reken je situatie door voordat je een keuze maakt.
- Vraag bij weigering altijd om een schriftelijke motivering: dat recht heb je, en het helpt bij een eventueel bezwaar of overstap naar een andere aanbieder. Met het nieuwe amendement in het achterhoofd wordt een gemotiveerde weigering bovendien steeds belangrijker als juridisch ankerpunt.
Wie deze stappen doorloopt, merkt al snel dat een zakelijke rekening minder ingewikkeld hoeft te zijn dan de afgelopen jaren deed vermoeden. De obstakels waren er, maar de omweg eromheen ook.
Een werkende rekening is het startpunt van alles
Zolang de wet nog niet van kracht is, loont het om de beschikbare alternatieven goed te verkennen. Starters en VvE’s hoeven het bankprobleem niet langer af te wachten totdat de politiek het heeft opgelost. Voor een starter betekent dat: niet wekenlang stilzitten terwijl de eerste opdrachten binnenkomen, maar direct een werkende financiële basis leggen. Voor een VvE-bestuurder betekent het dat bestuursleden hun vrije tijd kunnen besteden aan het beheren van het gebouw in plaats van het navigeren door bankprocedures.
Het amendement van januari 2026 is een signaal dat de politiek dat inmiddels ook erkent. Maar erkenning is geen oplossing. De markt biedt al antwoorden, en die worden met de dag toegankelijker. De praktische stap is om vandaag te kijken welke aanbieders jouw rechtsvorm snel en zonder onnodige drempels accepteren. De beste bescherming is uiteindelijk een rekening die gewoon werkt, en die je niet maanden hoeft af te wachten.
